Woede, schuldgevoel en schaamte zijn essentieel voor onze behoeften en daarmee ook voor verbinding. Een beter begrip van schaamte helpt ons om te gaan met schuldgevoel en woede. Net als Liv Larson in haar boek "Anger, Guilt & Shame: Reclaiming Power and Choice" (2012), gebruiken we schaamte als uitgangspunt voor deze training.

Wanneer we getriggerd worden, willen we onze emoties soms niet voelen. We zijn dan eerder geneigd om in negatieve gedachten te vervallen en te analyseren wat er mis is met onszelf of iemand anders. We denken in oordelen, in termen van goed en kwaad.

Als je reactie naar buiten gericht is – als je in de eerste plaats denkt dat de ander iets verkeerd heeft gedaan – dan ervaar je woede. Als je reactie naar binnen gericht is, neemt die de vorm aan van schaamte of schuldgevoel. En als je je emoties te lang geen ruimte geeft, kan dat leiden tot depressieve gevoelens. Je hebt dan langer geleefd dan je vol kunt houden zonder contact te maken met je behoeften, waardoor de opeenstapeling van schuld en schaamte steeds moeilijker te dragen wordt.

Empathie is het tegengif voor schuldgevoel, schaamte en woede. Tijdens deze themadag onderzoeken we waar we ons allemaal voor kunnen schamen (spoiler alert: het is vaak meer dan je denkt, omdat we voor schaamte wegrennen om het niet te hoeven voelen). We leren welke vluchtroutes we kiezen en we onderzoeken de behoeften die aan onze reacties ten grondslag liggen. En we verkennen wat er nodig is om anders te reageren dan je tot nu toe misschien hebt gedaan. Op deze manier kunnen we schaamte (en daarmee woede en schuldgevoel) transformeren in kracht, kwetsbaarheid en keuzevrijheid.

De training vindt plaats op 12 december 2025 in Amsterdam en op 23 mei 2026 in Wageningen. De training wordt verzorgd door Suzanne Nederlof (Empatilya) en Boris Nauta (Equanimity).