Wpływ programu interwencyjnego Porozumienie Bez Przemocy na zachowania społeczne uczestników
Przegląd analizy badań systemowych
Program interwencyjny Porozumienie Bez Przemocy (NVC), którego prototyp opracował amerykański psycholog i mediator konfliktów M. Rosenberg (2005), został zastosowany w celu poprawy zachowań społecznych, relacji interpersonalnych i społecznych, rozwiązywania konfliktów oraz zapobiegania przemocy. Celem niniejszej pracy jest systematyczna analiza badań empirycznych, które oceniały wpływ programu NVC na zachowania społeczne jego uczestników. Do wyszukiwania publikacji naukowych wykorzystano komputerowe bazy bibliograficzne EBSCOhost, Scopus, Sage, Taylor & Francis. Do analizy systematycznej wybrano recenzowane artykuły na temat wpływu programu interwencyjnego NVC, opublikowane do 13 lipca 2018 roku.
Aby odpowiedzieć na pytania analizy systemowej, ankieta obejmuje różne rodzaje badań, które spełniają trzy kryteria: 1) w badaniach zastosowano interwencyjną metodę NVC, 2) ewaluację konstruktów przeprowadzono przed i po interwencji, 3) wyniki w badaniach jakościowych porównano z wynikami po zastosowanej interwencji. Główne pytania analizy systematycznej to: 1) Jakie konstrukty zachowań społecznych są badane podczas oceny wpływu programu interwencyjnego NVC? 2) Czy program interwencyjny NVC jest skutecznym narzędziem zmiany różnych konstruktów zachowań społecznych uczestników? Ponadto, celem była ocena ograniczeń i możliwości badań nad skutecznością programu interwencyjnego NVC.
Przegląd badań wykazał, że zdolności uczestników w zakresie empatii, wyrażania negatywnych emocji, radzenia sobie ze stresem, świadomości i komunikacji wzmacniającej relacje w sytuacjach konfliktowych były najczęściej badane podczas stosowania programu interwencyjnego NVC. Badania indywidualne zidentyfikowały udział jednostek w konfliktach, ryzyko przestępczości (recydywistów), satysfakcję małżeńską oraz zdolność do przenoszenia porozumienie bez przemocy umiejętności na życie osobiste. Metodologia badań jest zróżnicowana, autorzy odwołują się do głównych założeń programu NVC, ale jest ona modelowana w zależności od okoliczności (wiek uczestników, sytuacja życiowa, okoliczności badania itp.). W większości przypadków (75%) zidentyfikowano istotne, pozytywne zmiany w powyższych konstruktach, oceniane zarówno na poziomie indywidualnym, jak i grupowym.
Podsumowując wyniki niniejszego przeglądu systematycznego, można założyć, że program interwencyjny NVC może być skutecznym narzędziem zmiany wzorców zachowań społecznych jednostek i grup, ponieważ wzmacnia empatię komunikacyjną, wrażliwość na potrzeby i doświadczenia własne i innych, rozwija umiejętność werbalizacji, empatycznego radzenia sobie ze stresem i konfliktami. Jednakże niewielka liczba badań i ograniczenia metodologiczne zachęcają do kontynuowania badań nad skutecznością programu interwencyjnego NVC, z uwzględnieniem potencjalnego wpływu czynników sytuacyjnych, które mogą wpływać zarówno na elementy programu, jak i na charakterystykę uczestników, na jego skuteczność.