Geweld is geen aangeboren eigenschap van de mens. Dat was de duidelijke conclusie van een bijeenkomst van wetenschappers in Sevilla in 1986. Het Manifest van Sevilla betoogde overtuigend dat geweld niet genetisch bepaald is, maar simpelweg een sociaal construct, een uitvinding. Helaas heeft het weinig aandacht gekregen. Een mogelijke reden hiervoor is dat het moeilijker is om de noodzaak van oorlog te rechtvaardigen als bewezen wordt dat niemand van nature gewelddadig is, dat er geen 'kwaad' bestaat, geen natuurlijke agressie. Toch bestaat er geweld. In Sri Lanka zijn meer dan 65.000 mensen omgekomen in de oorlog die al sinds de jaren 70 woedt. Als geweld aangeleerd gedrag is, waarom gedragen we ons dan gewelddadig? En hoe kunnen we dergelijk gewelddadig gedrag effectief afschrikken en voorkomen?

 

Binnen de internationale betrekkingen en vredesstudies richten conflictresolutiebenaderingen zich op deze vragen. Door middel van conflictresolutie onderzoekt men de bronnen van het conflict om de wortels van het probleem aan te pakken en zo geweld te vermijden of te voorkomen.

 

Een theorie die de wortels van conflicten onderzoekt, is de theorie van de menselijke behoeften (Human Needs Theory, HNT).

 

Vaak genegeerd en verwaarloosd door vredesonderzoekers, kan de Human-Neural Theory (HNT) waardevolle inzichten bieden in de bronnen van conflicten en daarmee in mogelijke oplossingen. Dit artikel onderzoekt hoe HNT kan worden toegepast op een actueel conflict, namelijk dat tussen de regering van Sri Lanka (GOSL) en de Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE).

 

In het eerste deel van dit artikel wordt de Human-Neural Theory (HNT) en enkele van haar theorieën besproken, waarna de bruikbaarheid en de kritiek op HNT aan bod komen. In het tweede deel wordt het conflict in Sri Lanka kort beschreven en worden enkele van de belangrijkste kwesties in het conflict geschetst. Vervolgens wordt HNT toegepast op het conflict om te onderzoeken of de theorie kan bijdragen aan een oplossing.

 

Ook rekening houdend met perceptie, vijandbeeld en gebrek aan vertrouwen bij het schetsen van mogelijke oplossingen, concludeert het artikel dat HNT effectief nieuwe inzichten kan bieden in het vinden van strategieën die voor beide partijen kunnen werken.