Öğretmenler arasında mesleki stres algısını azaltmaya yönelik bireysel düzeydeki müdahalelerin etkinliğine ilişkin sistematik bir inceleme ve meta-analiz
Öğretmenler, en verimli yıllarında mesleki stresten büyük ölçüde etkilenmekte ve bu durum kendileri, aileleri ve genel olarak toplum için yıkıcı fiziksel, psikolojik ve ekonomik bir yük oluşturmaktadır. Öğretmenler, herhangi bir ülkenin iş gücünü üretmekten sorumludur ve bu nedenle dolaylı olarak bir ülkenin ekonomisi ve sağlığı üzerinde büyük bir etkiye sahiptirler. Öğretmenler arasında mesleki stresi (OS) azaltmak için bireysel düzeyde çeşitli müdahaleler yapılmaktadır. Bu çalışma, öğretmenler arasında mesleki stresi azaltmak için bireysel düzeydeki müdahalelerin etkinliğini sistematik olarak gözden geçirmek ve meta-analizini yapmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu inceleme, Uluslararası Sistematik İncelemeler Kayıt Defteri'ne (PROSPERO; Kayıt Kimliği: CRD42020149277) kaydedilmiş ve Sistematik İncelemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (PRISMA) yönergelerine uygun olarak yapılmıştır. PubMed, Scopus, Cochrane, PsycInfo ve Web of Science veritabanları, uygunluk kriterlerini kapsayan önceden tanımlanmış arama stratejileri kullanılarak taranmıştır.
Çalışmalar dört turda seçildi. Rastgele ve rastgele olmayan müdahaleler için sırasıyla GRADE önerileri ve ROBINS-I kriterleri kullanılarak önyargı riski değerlendirmeleri yapıldı. Çalışma seçimi, veri çıkarma ve önyargı değerlendirmeleri, üçüncü bir hakemin de katılımıyla, iki bağımsız hakem tarafından gerçekleştirildi. Bulguların anlatısal sentezi de yapıldı. Klinik, metodolojik ve istatistiksel heterojenite değerlendirmeleri yapıldı. Meta-analizler, ortalama farkın birleştirilmiş tahmin olarak kullanıldığı "genel ters varyans yöntemi" ile Review Manager 5.3 yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Bulguların duyarlılık analizleri de yapıldı. İlk aramada 293 makale belirlendi ve daha sonra bulguların sentezi için 29 makale seçildi.
Meta-analizin bulguları, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve gevşeme müdahalelerinin öğretmenler arasında OS'yi 6,2'lik bir etki büyüklüğüyle (p < 0,001) önemli ölçüde azalttığını göstermiştir. Etki büyüklüğü, 6,57 (p < 0,001) ile BDT ve gevşeme müdahalelerinin birleştirilmesinde en yüksek seviyedeydi. Sadece gevşeme müdahaleleri ve sadece BDT müdahalelerinin etki büyüklükleri sırasıyla 3,35 (p < 0,001) ve 3,12 (p = 0,002) idi. Duyarlılık analizinde, düşük kaliteli çalışmalar çıkarıldıktan sonra, sadece BDT müdahaleleri, BDT ve gevşeme müdahalelerinin birleştirilmesi ve genel etki büyüklüğü sırasıyla 6,31 (p < 0,00001), 17,36 (p < 0,00001) ve 14,55 (p < 0,00001) olarak bulunmuştur; yani, düşük kaliteli çalışmalar dahil edildiğinde elde edilen değerlerden önemli ölçüde daha büyüktür. Sonuç olarak, bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve gevşeme müdahaleleri öğretmenler arasında örgütsel kaygıyı azaltır ve bu bireysel müdahaleler birlikte uygulandığında en etkili olur.