Liderlik Etkinliğini Artırmak İçin Şiddetsiz İletişim Uygulanmasına Yönelik Teorik Bir Çerçevenin Geliştirilmesi
Kavramsal Bir Çalışma
Marshall B. Rosenbergtarafından geliştirilen Şiddetsiz İletişim ( Şİ ), empati, ihtiyaç temelli ve yargısız iletişim ve şefkatle dinlemeye yönelik sistematik bir yaklaşımdır (Azgın, 2018; Gęsińska vd., 2020). Otantik, hizmetkâr ve dönüşümcü liderlik gibi liderlik teorileri etik ve ilişkisel amaçları paylaşırken, organizasyonlarda empati odaklı iletişimin uygulanmasına yönelik 'nasıl' mekanizmaları genellikle yeterince dile getirilmemektedir. Bu nedenle, bu tez, Şİ temel kurucu prensiplerini inceleyerek ve bunları otantik, hizmetkâr ve dönüşümcü liderliğin ahlaki ve takipçi merkezli ilkeleriyle karşılaştırarak bu boşluğu kapatmayı amaçlamaktadır. Kavramsal bir çalışma olan ve geniş kapsamlı bir literatür taramasına dayanan araştırma tasarımı, esas olarak aşağıdaki iki soruya odaklanmaktadır: (1) Şİ temel prensipleri nelerdir ve bunlar liderlik etkinliğini artırmak için nasıl kullanılabilir? ve (2) Mevcut liderlik teorileri hangi açılardan Şİ prensipleriyle örtüşmekte veya onlardan ayrılmaktadır?
Bulgular, her liderlik teorisinin etik yönelimi, takipçi gelişimini ve iletişimde şeffaflığı vurgulamasına rağmen, hiçbirinin empatiyi uygulamaya koymak ve günlük etkileşimlerde yargılardan kaçınmak için süreç tabanlı bir çerçeve ortaya koymadığını doğrulamaktadır (Hannah vd., 2014; Tzouramani, 2016). Bu görüşler üzerine kurulu bu tez, liderlere Şİ ilkelerini liderlik pratiği içinde işlevsel hale getirmek için altı birbiriyle bağlantılı eylem adımı sunan EMPATH çerçevesini önermektedir. EMPATH çerçevesinin birbiriyle bağlantılı altı eylem adımı şunlardır:
- E—Öz Farkındalığı ve Duygusal Zekayı Geliştirme
- M—Kapsayıcılığı Teşvik Etmek İçin Örgütsel Yapıların Değiştirilmesi
- P—Kültürel Duyarlılığı ve Uyumu Teşvik Etmek
- A— Şİ Eğitim ve Öğretim Programlarının Geliştirilmesi
- T—Destekleyici Politikaları ve Uygulamaları Dönüştürmek
- H—Sürekli Geri Bildirim ve İyileştirme Mekanizmalarından Yararlanma
Çerçeve, yerleşik liderlik teorilerinin özlem dolu doğasını Şİ prosedürel netliğiyle birleştirerek, liderlere güven, kapsayıcılık ve sürdürülebilir katılımı teşvik etme becerisi kazandırıyor.
Bu tez, empati ve etik davranışın kurumsal hayata yerleştirilmesi için uygulanabilir bir yol haritası sunan yapılandırılmış ve iletişimsel bir model sunarak liderlik çalışmalarına katkıda bulunmaktadır. EMPATH çerçevesini doğrulamak ve farklı kültürel ve sektörel bağlamlara uyarlamak için gelecekte ampirik araştırmalar yapılması çağrısında bulunarak, Şİ modern liderlikteki pratik etkisini güçlendirmektedir. Şİ temelli iletişim becerilerini EMPATH çerçevesi aracılığıyla liderlik gelişimine entegre ederek, kuruluşlar daha kapsayıcı, değer odaklı ve psikolojik olarak güvenli işyerleri oluşturabilir ve böylece genel liderlik etkinliğini artırabilir.